sobota, 3 stycznia 2015

MORSKIE KALENDARIUM - 1 - 31 STYCZNIA

1 stycznia
 
1739 – Francuski żeglarz Jean-Baptiste Charles Bouvet odkrył Wyspę Bouveta na południowym Atlantyku.
 
1785 – urodził się John Oxley, brytyjski żeglarz, odkrywca, urzędnik kolonialny (zm. 1828)
 
1786 – Dixon Denham, brytyjski żeglarz, odkrywca (zm. 1828)
 
1915 – I wojna światowa: 547 osób zginęło na kanale La Manche po storpedowaniu brytyjskiego pancernika HMS Formidable przez niemiecki okręt podwodny U-24.
 
1959 – Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza w Trzebieży nad Zalewem Szczecińskim.
 

2 stycznia
 
1951 – Utworzono przedsiębiorstwo żeglugowe Polskie Linie Oceaniczne z siedzibą w Gdyni.
 

3 stycznia
 
2011 – U południowych wybrzeży Jemenu zatonęły 2 łodzie z około 80 uchodźcami z Afryki.
 

4 stycznia
 
1852 – Na Atlantyku, 150 km na południowy zachód od Wysp Scilly w trakcie swego dziewiczego rejsu z Southampton do Indii Zachodnich eksplodował i zatonął brytyjski parowiec RMS Amazon; zginęło 104 pasażerów i członków załogi.
 
1854 – William McDonald odkrył Wyspy McDonalda na południowym Oceanie Indyjskim.
 
1927 – Masowiec SS Wilno jako pierwszy polski statek wszedł do portu w Gdyni.
 

5 stycznia
 
1975 – 12 osób zginęło w wyniku uderzenia dowodzonego przez polskiego kapitana statku MV Lake Illawarra w Most Tasmana w Hobart na Tasmanii, co doprowadziło do jego częściowego zawalenia.
 
1951 - urodził się Henryk Wolski, polski żeglarz.
 

6 stycznia
 
1666 – Nad Zatoką Gdańską, a następnie na jej wodach została stoczona, obserwowana przez rybaków, brutalna walka dwóch orłów. Od tego zdarzenia prawdopodobnie wzięło swą nazwę Orłowo, obecna dzielnica Gdyni.
 

7 stycznia
 
1904 – Ustanowiono morski sygnał alarmowy CQD.
 
1914 – Pierwszy statek przepłynął przez Kanał Panamski.
 
1939 – Wszedł do służby niemiecki pancernik Scharnhorst.
 

8 stycznia
 
1916 - Zwodowano brytyjski krążownik liniowy HMS Repulse.
 
2005 - Okręt podwodny USS San Francisco, płynący z maksymalną prędkością, uderzył w górę podmorską 350 mil na południe od wyspy Guam na Pacyfiku; zginął jeden marynarz, a większość ze 137-osobowej załogi odniosła obrażenia.
 
2005 - W chińsko-wietnamskim incydencie w Zatoce Tonkińskiej zginęło 9 wietnamskich rybaków.
 

9 stycznia
 
1942 – U wybrzeży Minorki w archipelagu Balearów zatonął w czasie sztormu francuski statek pasażerski Lamoricière; zginęło 301 spośród 394 osób na pokładzie.
 
1972 – W porcie w Hongkongu spłonął brytyjski liniowiec pasażerski RMS Queen Elizabeth, od czasu sprzedaży w 1969 roku używany tam jako pływający uniwersytet.
 
1988 - Podniesiono banderę na niszczycielu rakietowym ORP Warszawa.
 

10 stycznia
 
1910 – Z Mauritiusa wypłynął w rejs na Cejlon brytyjski statek pasażerski Loodiana ze 175 osobami na pokładzie, po czym zaginął bez wieści.
 
1935 – Wodowanie trałowca ORP Mewa.
 
1941 – Kampania śródziemnomorska: 126 członków załogi lotniskowca HMS Illustrious zginęło u wybrzeży Sycylii w wyniku ataku niemieckiego lotnictwa na konwój, który ochraniał.
 
1943 - Wojna na Pacyfiku: 105 członków załogi zginęło w zatopionym przez japońskie niszczyciele okręcie podwodnym USS Argonaut.
 
1947 – Grecki parowiec Himara wpadł na minę morską na południe od Aten; zginęły 392 spośród 637 osób na pokładzie.
 
1965 – 18 marynarzy zginęło w wyniku zatonięcia polskiego drobnicowca MS Nysa u wybrzeży Norwegii.
 
1970 – Radziecki okręt podwodny K-8 prawdopodobnie rozmieścił zaporę z 20 min nuklearnych w Zatoce Neapolitańskiej.
 
1975 – W duńskim porcie Hanstholm zatonął polski trawler ST Brda; zginęło 11 członków załogi.
 
1992 – W czasie sztormu na Pacyfiku z pokładu statku zostały zmyte 3 kontenery z 30 tysiącami gumowych kaczek, które następnie zostały rozniesione przez prądy morskie.
 
2009 - Lotniskowiec USS George H. W. Bush wszedł do służby w US Navy.
 

11 stycznia
 
1558 – Powódź wywołana przez sztorm na Bałtyku całkowicie zniszczyła Łebę. Miasto odbudowano po drugiej stronie rzeki Łeby.
 
1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo floty Unii w bitwie morskiej pod Fort Hindman (9-11 stycznia).
 
1866 – W czasie sztormu na wodach Zatoki Biskajskiej zatonął brytyjski statek pasażerski SS London; zginęło 220 spośród 239 osób na pokładzie.
 

12 stycznia
 
1807 – 151 osób zginęło, około 2000 zostało rannych, a 220 budynków uległo zniszczeniu wskutek eksplozji statku załadowanego prochem strzelniczym w holenderskim porcie Lejda.
 
1918 - Brytyjskie niszczyciele HMS Opal i HMS Narborough rozbiły się podczas sztormu w trakcie patrolowania podejść do bazy Scapa Flow; zginęło 188 marynarzy, ocalał jeden.
 
1918 - Dwa japońskie okręty wojenne wpłynęły do zatoki Złoty Róg koło Władywostoku. Początek japońskiej interwencji na Dalekim Wschodzie.
 
1920 – U zachodnich wybrzeży Francji zatonął w czasie sztormu francuski statek pasażerski Afrique; spośród 609 osób na pokładzie ocalały 34.
 
2004 – Największy statek pasażerski świata RMS Queen Mary 2 wyruszył w swój dziewiczy rejs.
 

13 stycznia
 
1797 – Wojna brytyjsko-francuska: brytyjska fregata HMS Indefatigable i mniejszy okręt HMS Amazon przechwyciły i doprowadziły do rozbicia na mieliźnie powracający do Francji, po nieudanym desancie na wybrzeżu Irlandii, liniowiec Droits de l'Homme. Zginęło ponad tysiąc członków załogi i przewożonych żołnierzy.
 
2012 – U wybrzeży wyspy Giglio zatonął włoski statek wycieczkowy Costa Concordia; zginęły 32 osoby, a 64 zostały ranne.
 

14 stycznia
 
1701 – Założono pierwszą szkołę morską w Rosji.
 
1914 – Brytyjski transatlantyk SS Majestic został przekazany na złom.
 
1916 – W wyniku potężnego sztormu nad zatoką Zuiderzee zatopione zostało wybrzeże Holandii, co następnie skłoniło parlament do podjęcia decyzji o budowie tamy Afsluitdijk i polderów w regionie ujścia rzeki IJssel.
 
1953 - Włoski transatlantyk SS Andrea Doria wypłynął w swój dziewiczy rejs z Genui do Nowego Jorku.
 
1969 - 27 osób zginęło na pokładzie lotniskowca atomowego USS Enterprise w wyniku pożaru wywołanego eksplozją rakiety.
 
1993 – Na Bałtyku u wybrzeży Rugii zatonął podczas sztormu polski prom kolejowo-samochodowy Jan Heweliusz; zginęło 55 osób, uratowano 9.
 

15 stycznia
 
1914 – Wszedł do służby niemiecki lekki krążownik SMS Karlsruhe.
 
1938 – W holenderskiej stoczni zwodowano okręt podwodny ORP Orzeł.
 

16 stycznia
 
1362 – Potężny sztorm na Morzu Północnym spowodował śmierć co najmniej 25 tys. osób na terenach nadbrzeżnych Anglii, Holandii, Niemiec i Danii.
 
1780 – W trakcie walk o Gibraltar brytyjska flota odniosła zwycięstwo nad eskadrą hiszpańską w bitwie u Przylądka Świętego Wincentego.
 
1941 - W pobliżu skały Rockall na Atlantyku niemiecki okręt podwodny U-96 zatopił brytyjski statek pasażerski SS Oropesa; zginęło 106 pasażerów i członków załogi, 143 osoby uratowano.
 
1942 - U wybrzeży Islandii zatonął polski statek transportowy SS Wigry; zginęło 25 członków załogi, w tym 12 Polaków.
 
1960 – Podczas sztormu w zatoce wyspy Iturup na Kurylach zerwała się z cumy radziecka barka wojskowa T-36 wraz z czterema marynarzami na pokładzie, których krańcowo wyczerpanych, po 49 dniach dryfowania i przebyciu 1020 mil, odnalazła załoga amerykańskiego śmigłowca wojskowego.
 

17 stycznia
 
1524 – Włoski żeglarz Giovanni da Verrazzano wypłynął z Madery w podróż do Ameryki Północnej w celu znalezienia przejścia północno-zachodniego.
 
1640 – Wojna holendersko-portugalska o Brazylię: zwycięstwo floty holenderskiej w bitwie u wybrzeży wyspy Itamaraca.
 
1773 – HMS Resolution pod dowództwem Jamesa Cooka po raz pierwszy przepłynął przez południowe koło podbiegunowe.


18 stycznia
 
1778 – James Cook jako pierwszy Europejczyk dotarł do archipelagu Hawajów, nadając im nazwę Wyspy Sandwich.
 

19 stycznia
 
1889 – Zwodowano brytyjski transatlantyk SS Teutonic.
 
1958 – W Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego zwodowano statek SS Opole.
 

20 stycznia
 
1983 - Na Morzu Śródziemnym zatonął polski drobnicowiec MS Kudowa Zdrój; zginęło 20 członków załogi, 8 uratowano.
 

21 stycznia
 
1954 – Został zwodowany USS Nautilus, pierwszy okręt podwodny o napędzie atomowym.
 

22 stycznia
 
1961 – Bojownicy z portugalsko-hiszpańskiego Iberyjskiego Rewolucyjnego Dyrektoriatu Wyzwolenia uprowadzili portugalski liniowiec SS Santa Maria, na pokładzie którego znajdowało się 350 członków załogi oraz 586 pasażerów. Po 12 dniach porywacze uzyskali azyl polityczny w Brazylii.
 

23 stycznia
 
1909 - 6 osób zginęło na pokładzie brytyjskiego transatlantyka RMS Republic po zderzeniu we mgle z włoskim liniowcem SS Florida koło przylądka Nantucket (Massachusetts).
 

24 stycznia
 
1772 – Francuski żeglarz Marc-Joseph Marion du Fresne odkrył Wyspy Crozeta na południowym Oceanie Indyjskim.
 
1915 – I wojna światowa: zwycięstwo floty brytyjskiej nad niemiecką w bitwie morskiej pod Dogger Bank.


25 stycznia
 
1998 – Amerykańskie małżeństwo Tom i Eileen Lonerganowie zostało omyłkowo pozostawione na pełnym morzu przez statek w czasie gdy nurkowali na Wielkiej Rafie Koralowej. Ich ciał nigdy nie odnaleziono. Na podstawie tej historii nakręcono w 2003 roku film Ocean strachu.
 

26 stycznia
 
1958 – 167 osób zginęło w katastrofie promu Nankai Maru u wybrzeży japońskiej wyspy Awaji.

27 stycznia
 
1906 – W stoczni w Glasgow zwodowano statek pasażerski RMS Empress of Ireland.
 
1961 – W katastrofie radzieckiego okrętu podwodnego S-80 o napędzie dieslowskim na Morzu Barentsa zginęło 86 osób.
 

28 stycznia
 
1841 – Brytyjczyk James Clark Ross odkrył Lodowiec Szelfowy Rossa na Antarktydzie.
 
1870 – Z kanadyjskiego portu Halifax wypłynął w rejs do Liverpoolu brytyjski statek pasażerski SS City of Boston ze 191 osobami na pokładzie, który następnie zaginął bez śladu.
 

29 stycznia
 
1574 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty holenderskiej nad hiszpańską w bitwie pod Reimerswaal.
 
1936 – We Vlissingen zawarto umowę na budowę w Holandii okrętów podwodnych ORP Orzeł i ORP Sęp.
 

30 stycznia
 
1895 – Niemiecki statek pasażerski SS Elbe zatonął na Morzu Północnym po zderzeniu z brytyjskim parowcem Crathie; zginęło ponad 300 osób, uratowano 20.
 
1911 – 18,5 km od wybrzeży Kuby niszczyciel USS Terry przeprowadził pierwszą udaną akcję ratunkową pilota samolotu rozbitego na morzu.
 
1945 - W rejonie Ławicy Słupskiej na Bałtyku, w dniu 50-tych urodzin swego patrona, został zatopiony przez radziecki okręt podwodny S-13 niemiecki statek MS Wilhelm Gustloff. Zginęło ponad 9 tys. osób, najwięcej w historii katastrof morskich.
 
1959 – 40 członków załogi i 55 pasażerów zginęło w wyniku zatonięcia po zderzeniu z górą lodową duńskiego statku MS Hans Hedtoft, płynącego z Grenlandii do Kopenhagi.
 
1998 – Podniesiono banderę na statku naukowo-badawczym Akademii Morskiej w Szczecinie MS Nawigator XXI.
 

31 stycznia
 
1953 – Brytyjski prom pasażerski Princess Victoria zatonął na Morzu Irlandzkim; zginęło 128 osób.

3 komentarze: