MORSKA ORTOGRAFIA - STANISŁAW LEM "Dyktanda czyli...."

Oj dawno mnie tu nie było :(

Złośliwość przedmiotów martwych odsunęła mnie od blogowania. Ale mam już nowy sprzęt i wracam do Was :)

Dzisiaj zaprezentuję Wam coś, co mnie bardzo zaciekawiło.

Pewnej soboty zadzwonił domofon. Przyszła mama mojej byłej uczennicy. Nie chciała wejść do domu, tylko w drzwiach podała mi książkę, mówiąc, że może przyda się w pracy. Podziękowałam i jeszcze wtedy nie wiedziałam, że taka perełka mi się trafiła :)

Patrzę na nazwisko autora: STANISŁAW LEM. Myślę: Ten STANISŁAW LEM?  

Czytam tytuł: DYKTANDA, CZYLI... Zaglądam dalej, a tam: "Dyktanda czyli... w jaki sposób wujek Staszek wówczas Michasia - dziś Michała - uczył pisać bez błędów."

Hmmm. Zgłębiłam temat i okazało się, że TEN Stanisław Lem podczas letnich wakacji codziennie "męczył" dyktandami siostrzeńca swojej żony - Michała Zycha. Było to w roku 1970. Po raz pierwszy przedrukowano dyktanda w 2001 roku. Książeczka zawiera zbiór świetnych tekstów naszpikowanych trudnościami ortograficznymi. Dyktanda są czasami absurdalne, ale w tym cały ich urok. Książkę zdobią zdjęcia rękopisów Michała Zycha.  

Wielką radochę miałam, gdy odkryłam, że w zbiorze znajdują się również teksty o treściach marynistycznych. 

Nie jestem egoistką i dlatego chętnie się nimi z Wami podzielę. Dzisiaj trzy takie teksty:

1. Gdy kapitan udusił się kluskami, okręt wpadł na rafę koralową i utonął. Robinson Kruzoe, jedyny ocalały pasażer, dopłynął żabką do brzegu, na którym dostrzegł szczupłą kozę. Zbliżywszy się do kozy, rzekł: "Witam waszmość Panią, zdaje się, że jesteśmy na wyspie bezludnej."  Uniósłszy kaprawe źrenice i beknąwszy, koza kłusem oddaliła się w kierunku skalnych rumowisk. "Jakaś małomówna" - pomyślał Robinson. Prąd morski wyrzucał tymczasem na plażę kuferki marynarzy. Przepatrzywszy ten dobytek, Robinson znalazł zatłuszczoną talię kart, worek dukatów, róg z prochem, muszkiet, dwa kandelabry, sztuczną szczękę bosmana, prymkę tytoniu, dratwę, Biblię jako też przygarść selerów. Tymczasem powiała świeża morska bryza. Trup kapitana, majestatycznie opuchły, krążył u brzegu, wywalając na Robinsona szczarniały jęzor. Rekiny, spróbowawszy go, wypluły niestrawne kąski i odpłynęły podrzucane czkawką.

2. Żeglarstwem interesuję się od dziecka. Bierze się to stąd, że gdy miałem dwa lata, zabrała mnie powódź w kołysce. Cierpiałem głód, lecz żaby dzieliły się ze mną każdą padliną, a gdy wróciłem do domu, wymyśliłem naukę o pływaniu w cebrze. Stąd pochodzi cybernetyka. Jako masztu używałem tyczki, a jako żagla prześcieradła. Następnie przesiadłem się z cebra na szafę, którą przerobiłem w szalupę. Pływam zwykle z miechem kowalskim, który przeciwdziała ciszy morskiej. Na wodzie żywię się zwykle tym co ukradnę w przybrzeżnych miasteczkach nocą. Żab nie jem ze względu na sentyment, jaki dla nich żywię. Od czasu do czasu dostaję jakiś wyrok i muszę wtedy porzucić żeglugę. Wróciwszy z kryminału na pokład, odcumowuję i wypływam w siną dal.

3. Dziś stojąc na dziobie, zobaczyłem zwierzę kształtu mrówkojada, które wysunęło długi język i usiłowało polizać nim kawałek drzewa. Poszedłem więc na rufę, ale tam znów roiło się od ostryg. Te ślimaki połykane są żywcem i zdychają oddarte od skorup w ciemnej jamie żołądka. Nikt nie może być od nich bardziej pożarty żywcem i niczego się tak nie boją jak cytryny. Kapitanowi oczy wyszły na wierzch, spurpurowiał, nagle poderwał się, przeleciał w powietrzu parę kroków i opadł.

No i jak? Podobało się? Kolejna porcja morskiej ortografii autorstwa Stanisława Lema już niebawem.

Pani Dorocie Ch., mamie Ali, bardzo dziękuję za miły podarunek :)

MORSKIE CIEKAWOSTKI - CZĘŚĆ PIERWSZA

Witam Was po długiej przerwie.

Sympatycy mojego bloga wiedzą, że często na FB dodaję CIEKAWOSTKĘ DNIA.

Zebrało się trochę tych interesujących informacji.

Postanowiłam je zebrać i podzielić się nimi z Wami tutaj na blogu.

Zapraszam do lektury :)

Czy wiecie, że ORKI spełniają rolę policji sanitarnej mórz?
Oprócz wielu gatunków ryb atakują również chore i osłabione walenie i foki. 

Czy wiecie, że światło słoneczne sięga tylko 200 metrów w głąb oceanu?
W tej strefie żyje większość morskich roślin i zwierząt.
Poniżej zaczyna się strefa półmroku.
Jeszcze niżej, na głębokości 1000 metrów, panuje całkowita ciemność.

Czy wiecie, że na dnie morza żyją stworzenia, które chodzą gęsiego?
To langusty.
Mają one aż pięć par nóg i idą po dnie oceanu jedna za drugą. Taki szereg może liczyć nawet 60 langust, które w ciągu dnia są w stanie pokonać 15 kilometrów.
Każda langusta utrzymuje kontakt ze swoją poprzedniczką za pomocą czułków.

Czy wiecie, że kaszalot to doskonały nurek?
Może wstrzymać oddech na ponad dwie godziny i zanurkować w tym czasie na głębokość dwóch kilometrów.

Ile lat ma Morze Bałtyckie ?

12 000 lat

Bałtyk jest jednym z najmłodszych mórz świata. Powstał dopiero po zakończeniu epoki lodowej. Przechodził kilka etapów rozwoju. W swojej historii był na przemian jeziorem i morzem.

Wyobraźcie sobie, że sól morska zawarta w wodach mórz i oceanów mogłaby pokryć lądy warstwą o grubości 150 m.

W wodzie morskiej są rozpuszczone śladowe ilości różnych metali, w tym złota. Gdyby wytrącić je z wody, na każdego człowieka na Ziemi przypadałoby po 4g tego kruszcu.

Czy wiecie, że rozgwiazdy to żarłoczni drapieżcy?
Polują najczęściej na małże.
Drapieżnik obejmuje ramionami muszlę ofiary i próbuje ją otworzyć. Następnie wynicowuje swój żołądek, wsuwa go między obie skorupy i trawi małża w jego własnej muszli.

Samica konika morskiego składa ikrę do kieszeni na brzuchu samca, który nosi ją aż do wylęgu młodych. 

Czy wiecie jaki dźwięk słychać w pobliżu góry lodowej?
SZUM BĄBELKÓW
Góra lodowa to fragment lodowca, w którym uwięzione pęcherzyki powietrza zostały sprężone pod ciśnieniem lodu. Gdy taki lód zaczyna się topić pod powierzchnią wody, pęcherzyki powietrza są uwalniane, błyskawicznie się przy tym rozprężając. Efekt przypomina rozpuszczanie w wodzie tabletki musującej.

Czy wiecie, który kraj bez dostępu do morza słynie z największej marynarki wojennej?
BOLIWIA

Choć Boliwia utraciła dostęp do oceanu w wyniku przegranej Wojny o Pacyfik już w roku 1879, to nigdy nie rozwiązała swojej floty. Z czasem stało się to wyrazem ambicji tego państwa do odzyskania wybrzeża. Flota Boliwii patroluje wody jeziora Titicaca, w roku 2008 w marynarce Boliwii służyło około 5,000 osób.

Polska flota rybacka składa się 798 jednostek. Większość z nich to łodzie rybackie i kutry.
W 2012 roku złowiły one w Bałtyku i zalewach 120575 ton ryb. Głównie były to dorsze, śledzie, szproty, trocie. 

Czy wiecie, że MS Batory był motorowym dwuśrubowym statkiem. Mógł przewozić 760 pasażerów oraz 1200 ton ładunku. Posiadał 7 pokładów użytkowych. Z założenia statek miał być "pływającym salonem i ambasadorem kultury polskiej". Dlatego też powołano Podkomisję Artystyczną, która zadbała o najmniejsze szczegóły wystroju - począwszy od projektu pomieszczeń, a kończąc na wyglądzie zastawy stołowej i karty dań.

Zazwyczaj granice mórz nie są widoczne gołym okiem, jednak w Zatoce Alaska natura sama postanowiła o to zadbać. Ten przepiękny widok powstaje podczas połączenia słodkiej wody stopionej z lodowców ze słoną wodą oceanu. Gęstość i zasolenie tych wód są różne, dlatego nie są w stanie się ze sobą zmieszać a pomiędzy nimi powstaje bariera, która przypomina cienki mur.

Rekiny zwykły być nazywane „pływającymi nosami”, ponieważ mają świetnie rozwinięty zmysł węchu - niektóre potrafią wyczuć kroplę krwi spośród 100 milionów kropel wody. Mają również świetny
wzrok: ze względu na bardzo szeroki rozstaw oczu oraz nieustanny ruch głową na boki, rekiny posiadają niemal 360-stopniowy ogląd otoczenia.

Ośmiornice to bardzo słabi pływacy - niektóre gatunki w ogóle nie posiadają takiej zdolności i tylko unoszą się biernie na wodzie. Poruszają się one ruchem odpychającym, ale bardzo rzadko - zazwyczaj wtedy, gdy polują lub same uciekają przed drapieżnikiem.

Najstarsza latarnia morska na świecie.
Bell Rock to latarnia zbudowana na Morzu Północnym oddalona 11 km od granic Szkocji. Zrealizowana przez Roberta Stevensona w latach 1807-1810 latarnia jest jednym z 7 cudów świata techniki.
Mierzy 35,3 m wysokości. Biały błysk światła pokazuje się co 5 sekund.

Głębie mórz i oceanów są zamieszkiwane przez różne dziwne stworzenia, wiele gatunków ryb nie zostało jeszcze odkrytych. Jedną z najdziwniejszych ryb świata jest Psychrolutes marcidus (ang. Blobfish). Ryba ta zamieszkuje głębokie wody u wybrzeży Australii i Tasmanii. Dostęp do miejsca jej występowania jest bardzo trudny, dlatego jest rzadko widywana przez ludzi. Długość jej ciała wynosi do 30cm. Żywi się każdym napotkanym pokarmem. Ładna? 

Po co piratowi czarna opaska na oku?
Myślicie, że pirat opaską zakrywał okaleczone oko? Nic bardziej mylnego! Ludzkie oko potrzebuje kilkunastu sekund, aby przyzwyczaić się do intensywnego światła lub ciemności. Piraci dobrze o tym wiedzieli, dlatego też na jednym oku nosili opaskę, aby zakryte oko było przystosowane do mroku. W chwili, gdy pirat przechodził z jasnego pomieszczenia do ciemnego, np. podczas abordażu, zmieniał opaskę, co ułatwiało mu szybkie przystosowanie oka do ciemności. Tym sposobem zaoszczędził kilkanaście sekund, które mogło zaważyć na jego życiu. Teoria ta została sprawdzona przez popularnych Pogromców Mitów i została uznana za
prawdziwą . 

Prawda, że ciekawe?
Która ciekawostka podobała się Wam najbardziej?

22 MARCA - ŚWIATOWY DZIEŃ WODY I DZIEŃ MORZA BAŁTYCKIEGO

 źródło: eurodesk.pl

22 grudnia 1992 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych ustanowiła rezolucję, według której każdego roku 22. dzień marca obchodzony będzie jako Światowy Dzień Wody.

Powodem rezolucji był fakt, że ponad miliard ludzi na świecie cierpi z powodu braku dostępu do czystej wody pitnej.

Święto zostało powołane w Brazylii w Rio de Janeiro podczas konferencji Szczyt Ziemi 1992.

Pierwsze obchody odbyły się w 1993 roku. Ideą obchodów jest uświadomienie państwom członkowskim wpływu prawidłowej gospodarki wodnej na ich kondycję gospodarczą i społeczną.

Corocznie Dzień Wody obchodzony jest pod innym hasłem:

• 1994 – Troska o wodę jest obowiązkiem każdego człowieka
• 1995 – Kobiety a woda
• 1996 – Woda dla spragnionych miast
• 1997 – Zasoby wodne świata: czy ich wystarczy?
• 1998 – Wody podziemne – niewidoczne zasoby
• 1999 – Wszyscy mamy wpływ na wykorzystanie wody
• 2000 – Woda dla XXI wieku
• 2001 – Woda a zdrowie
• 2002 – Woda dla rozwoju
• 2003 – Woda dla przyszłości
• 2004 – Woda i kataklizmy
• 2005 – Woda dla życia
• 2006 – Woda a kultura (koordynatorem było UNESCO)
• 2007 – Radzić sobie z niedoborem wody (koordynatorem było FAO)
• 2008 – Woda a warunki sanitarne
• 2009 – Woda w zmieniającym się świecie
• 2010 – Clean Water for a Healthy World
• 2011 – Woda dla miast
• 2012 – Bezpieczeństwo żywności i wody
• 2013 – Międzynarodowy Rok Współpracy Wodnej
• 2014 – Woda i energia
• 2015 - Woda dla zrównoważonego świata                                  

 

źródło: wrota.warmia.mazury.pl

Pięć lat później, czyli w 1997 roku zostało ustanowione kolejne święto obchodzone w ramach Światowego Dnia Wody.  Chodzi tu o Dzień Morza Bałtyckiego, święto obchodzone przez wszystkie państwa  położone nad Bałtykiem.

Dzień ten ma zwrócić uwagę na problem ochrony wód Morza Bałtyckiego. Nasze morze  narażone jest na skażenie ściekami pochodzącymi z przemysłu chemicznego, metalurgicznego, rolnictwa oraz eksploatacji statków. Zanieczyszczenia chemiczne powodują zaburzenia kodu genetycznego wielu gatunków oraz śmierć organizmów zwierzęcych i roślin. 

Ochroną środowiska naturalnego Morza Bałtyckiego zajmuje się Komisja Helsińska. W 1974 roku państwa nadbałtyckie podpisały konwencję, która weszła w życie 6 lat później. Reguluje ona zagadnienia związane z kompleksową ochroną środowiska Morza Bałtyckiego. Obejmuje zapobieganie zanieczyszczeniom z lądu i statków, zakaz zatapiania odpadów i innych substancji oraz współpracę przy zwalczaniu zanieczyszczenia morza. Zawiera też listę substancji i materiałów niebezpiecznych lub szkodliwych.    

W 2000 roku zakończył się proces ratyfikacji kolejnej konwencji ekologicznej, podpisanej przez wszystkie państwa leżące nad Bałtykiem oraz Wspólnotę Europejską. Wzmacnia ona zobowiązania stron zawarte w konwencji z 1974 roku. Chroni przed zanieczyszczeniami wszystkie wody należące do Morza Bałtyckiego, łącznie z jego zlewiskiem na terenie krajów, które ją podpisały. Szczególnie chronionymi przez Komisję Helsińską fragmentami polskiego wybrzeża są Woliński Park Narodowy, Nadmorski Park Krajobrazowy, Mierzeje Helska i Wiślana oraz Kępa Redłowska.    źródło: wp.pl    

źródło: demotywatory.pl

                        

MORSKIE KALENDARIUM - 1- 31 MARCA

1 marca

 

1694 – Angielski dwupokładowy okręt liniowy III-rangi HMS Sussex zatonął w czasie sztormu w pobliżu Gibraltaru wraz z admirałem Whelerem i całą 500-osobową załogą, z wyjątkiem dwóch osób. Ten sam sztorm pochłonął również 5 innych okrętów wojennych Royal Navy i 6 statków handlowych. Na pokładzie Sussexa znajdował się ładunek 10 ton złotych monet wartych milion ówczesnych funtów (obecnie wartych ponad 500 milionów dolarów amerykańskich) przeznaczonych dla księcia Sabaudii Wiktora Amadeusza.

 

1921 – Weszły do służby trałowce redowe: ORP Czajka, ORP Jaskółka, ORP Mewa i ORP Rybitwa.

 

1949 - U wybrzeży Holandii zatonął masowiec SS Katowice.

 

2 marca

 

1900 – W stoczni w Kilonii zwodowano rosyjski krążownik pancernopokładowy Askold.

 

1945 – Niemiecki okręt podwodny U-3519 został zatopiony przez brytyjską minę morską na wysokości Rostocku; zginęło 75 członków załogi, uratowano 3.

 

1946 – Wszedł do służby lotniskowiec USS Kearsarge.

 

3 marca

 

1921 - U południowych wybrzeży Chin rozbił się o skały statek pasażerski SS Hong Moh, w wyniku czego zginęło ponad 1000 osób.

 

1938 – Otwarto port we Władysławowie.

 

4 marca

 

1942 – Wojna na Pacyfiku: na południe od Jawy został zatopiony przez Japończyków australijski eskortowiec HMAS Yarra; zginęło 138 ze 151 członków załogi.

 

1943 - Wojna na Atlantyku: niemiecki okręt podwodny U 172 zatopił brytyjski okręt SS City of Pretoria ze 145 osobami na pokładzie.

 

2001 - Zwodowano lotniskowiec USS Ronald Reagan.

 

5 marca

 

1496 – Król Anglii Henryk VII Tudor wydał włoskiemu żeglarzowi w służbie angielskiej Giovanniemu Caboto patent na odkrywanie nieznanych lądów.

 

1916 - Płynący z Barcelony do Buenos Aires hiszpański liniowiec oceaniczny Príncipe de Asturias zatonął na wysokości brazylijskiego miasta Santos; zginęło 445 spośród 588 osób na pokładzie.

 

1946 - Na kanale La Manche zatonął polski frachtowiec SS Kielce.

 

6 marca

 

1982 – Zwodowano żaglowiec szkoleniowy Marynarki Wojennej ORP Iskra II.

 

1987 – Brytyjski prom pasażersko-samochodowy MS Herald of Free Enterprise zatonął krótko po wypłynięciu z belgijskiego portu Zeebrugge; zginęły 193 osoby.

 

7 marca

 

2009 – W Stoczni Szczecińskiej Nowa zwodowano ostatni statek – kontenerowiec Fesco Vladimir dla armatora rosyjskiego.

 

1941 - Na Atlantyku zaginął bez śladu niemiecki okręt podwodny U-47, który w czasie swej służby w Kriegsmarine zatopił 30 statków handlowych o łącznym tonażu 162 769 BRT i jeden pancernik o wyporności 29 150 ton.

 

1941 - U wybrzeży Islandii został zatopiony przez brytyjskie korwety okręt podwodny U-70; zginęło 20 członków załogi, uratowano 25.

 

1944 - Wszedł do służby japoński lotniskowiec Taihō.

 

8 marca

 

1968 – Na północny zachód od Hawajów zatonął radziecki okręt podwodny o napędzie diesel-elektrycznym K-129, w wyniku czego zginęło 86 członków załogi.

 

1991 – Wszedł do służby okręt transportowo-minowy ORP Poznań.

 

9 marca

 

1454 – urodził się Amerigo Vespucci, włoski kupiec, nawigator, żeglarz (zm. 1512)

 

10 marca

-

11 marca

 

1841 – Z Nowego Jorku w rejs do Liverpoolu wypłynął i następnie zaginął bez śladu brytyjski transatlantyk SS President ze 109 osobami na pokładzie.

 

1930 – Otwarto regularną linię pasażerską z Gdyni do Nowego Jorku.

 

1940 – Bitwa o Atlantyk: brytyjski bombowiec Bristol Blenheim zatopił na Morzu Północnym odbywający próbny rejs niemiecki okręt podwodny U-31, w wyniku czego zginęła cała 48-osobowa załoga i 10 cywilnych specjalistów.

 

12 marca

 

1910 – W stoczni we włoskim Livorno zwodowano grecki krążownik pancerny Georgios Averof.

 

1934 - Torpedowiec Tomozuru zatonął podczas manewrów japońskiej floty, w wyniku czego zginęło 100 spośród 113 marynarzy na pokładzie.

 

1991 – Wszedł do służby zbiornikowiec ORP Bałtyk.

 

13 marca

 

1567 – urodził się Jacob van Heemskerck, holenderski żeglarz, admirał (zm. 1607)

 

1811 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo floty brytyjskiej nad francuską w bitwie morskiej koło Lissy.

 

1940 - Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-44 z 47-osobową załogą zatonął na brytyjskim polu minowym na Morzu Północnym.

 

14 marca

 

1899 – Po ponad roku uwięzienia u wybrzeży Antarktydy statek badawczy Belgica został uwolniony przez załogę dzięki wykuciu kanału w lodzie.

 

1915 – I wojna światowa: ścigany od czasu bitwy pod Falklandami 8 grudnia 1914 roku niemiecki krążownik SMS Dresden został przechwycony przez krążowniki brytyjskie i zmuszony do samozatopienia koło chilijskiego archipelagu Juan Fernández.

 

2011 – Załoga indyjskiej fregaty IMS Tabar schwytała 61 somalijskich piratów i uwolniła 13 przetrzymywanych przez nich marynarzy.

 

15 marca

 

1931 – W wyniku eksplozji dynamitu na norweskim statku SS Viking u wybrzeży Nowej Fundlandii zginęło 27 spośród 147 osób na pokładzie.

 

1938 – Wszedł do służby niemiecki statek pasażerski MS Wilhelm Gustloff.

 

1987 – Weszła do służby korweta ORP Kaszub.

 

16 marca

 

1978 - U wybrzeży francuskiej Bretanii zatonął hiszpański tankowiec MT Amoco Cadiz z 223 tys. ton ropy naftowej.

 

1978 - W polskiej stacji badawczej na Wyspie Króla Jerzego uruchomiono latarnię morską „Arctowski”.

 

2008 – U wybrzeży Australii Zachodniej odnaleziono wraki krążowników HMAS Sydney oraz HSK Kormoran, które przed 66 laty zatonęły w wyniku stoczonej bitwy morskiej.

 

17 marca

 

1889 – Trwający od 15 marca cyklon na Samoa spowodował śmierć ponad 340 marynarzy i rybaków oraz nieznaną liczbę mieszkańców wyspy.

 

1899 - Po raz pierwszy wykorzystano łączność radiową do wezwania pomocy w sytuacji zagrożenia na morzu.

 

1927 – Zwodowano australijski ciężki krążownik HMAS Australia.

 

1941 – Bitwa o Atlantyk: Brytyjczycy zatopili niemieckie okręty podwodne U-99 i U-100; zginęło 3 i 38 członków ich załóg.

 

18 marca

 

1915 – Na Morzu Północnym brytyjski HMS Dreadnought jako jedyny pancernik w historii staranował i zatopił okręt podwodny (niemiecki U-29).

 

1915 - Zwycięstwo Turków nad flotą brytyjsko-francuską w bitwie morskiej w Cieśninie Dardanelskiej.

 

1916 – U wybrzeży Albanii zatonął po storpedowaniu przez austro-węgierski okręt podwodny SM U-6 francuski niszczyciel Renaudin; zginęło 47 członków załogi, ocalało 35.

 

1967 – Na kanale La Manche zatonął wypełniony ropą tankowiec Torrey Canyon, co spowodowało katastrofę ekologiczną na wybrzeżach brytyjskim i francuskim.

 

19 marca

 

1687 – Francuski odkrywca René-Robert Cavelier de La Salle został zamordowany na wybrzeżu Teksasu przez zbuntowanych członków wyprawy do delty Missisipi.

 

1918 - Przypadkowa eksplozja bomb głębinowych w czasie rejsu eskortowego u wybrzeża brytyjskiego na niszczycielu USS Manley zabiła dowódcę okrętu i 33 członków załogi.

 

1924 – Japoński krążownik Tatsuta zderzył się podczas manewrów z okrętem podwodnym Nr 43, który zatonął wraz z 45-osobową załogą.

 

1944 - Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-1059 został zatopiony na południowy zachód od Wysp Zielonego Przylądka bombami głębinowymi przez samoloty Grumman Avenger i Wildcat z lotniskowca eskortowego USS Block Island. Zginęło 47 członków załogi, 8 (wśród nich ranny dowódca) zostało wziętych do niewoli.

 

1945 - Wojna na Pacyfiku: 724 marynarzy zginęło, a 265 zostało rannych w wyniku japońskiego ataku bombowego na lotniskowiec USS Franklin.

 

1956 – Podczas sztormu na Zatoce Biskajskiej zatonął polski drobnicowiec MS Stalowa Wola.

 

20 marca

 

1976 – W Stoczni Gdańskiej zwodowano pierwszy zbudowany w Polsce kontenerowiec.

 

1912 - U wybrzeży Australii Zachodniej zatonął w czasie cyklonu statek pasażersko-towarowy SS Koombana ze 138 osobami na pokładzie.

 

1912 - Zwodowano brytyjski krążownik liniowy HMS Queen Mary.

 

 

 

21 marca

 

1901 - Zwodowano RRS Discovery, ostatni drewniany trójmasztowiec zbudowany na Wyspach Brytyjskich.

 

22 marca

 

Kraje nadbałtyckie – Dzień Morza Bałtyckiego (ang. Baltic Day) na mocy Komisji Helsińskiej, jako element Światowego Dnia Wody

 

Międzynarodowe – Światowy Dzień Wody

1906 – Zwodowano niemiecki krążownik pancerny SMS Scharnhorst.

 

1974 – Przedstawiciele 7 państw nadbałtyckich podpisali w Helsinkach konwencję o ochronie środowiska regionu Morza Bałtyckiego.

 

2000 - Statek pasażerski TSS Stefan Batory został przekazany na złom do tureckiej stoczni.

 

23 marca

 

2007 - Irańska marynarka wojenna pojmała 15 brytyjskich marynarzy z fregaty H.M.S. Cornwall patrolującej irackie wody Zatoki Perskiej.

 

24 marca

 

1878 - Korweta HMS Eurydice zatonęła w czasie sztormu u wybrzeży brytyjskiej wyspy Wight. Zginęło ponad 300 marynarzy.

 

1928 – Zwodowano japoński ciężki krążownik Haguro.

 

1989 – Amerykański tankowiec MT Exxon Valdez wpłynął na skały w Zatoce Alaska. Wyciek ropy spowodował katastrofę ekologiczną.

 

25 marca

 

1941 - Niemiecki krążownik pomocniczy HSK Thor zatopił u zachodniego wybrzeża Afryki płynący do Bombaju statek pasażerski SS Britannia, w wyniku czego zginęło 122 członków załogi i 127 pasażerów.

 

26 marca

 

1941 – Kampania śródziemnomorska: włoskie motorówki wybuchowe typu MTM ciężko uszkodziły w Zatoce Suda na Krecie brytyjski krążownik HMS York.

 

1944 – Wojna na Pacyfiku: na północ od Palau po eksplozji własnej torpedy zatonął amerykański okręt podwodny USS Tullibee; zginęło 79 spośród 80 członków załogi.

 

2009 - U wybrzeży Somalii piraci uprowadzili statek Bow Asir z 5 Polakami na pokładzie.

 

27 marca

 

1513 – Juan Ponce de León odkrył Florydę.

 

1521 – Wojna polsko-krzyżacka: statki gdańskie zdobyły na Zalewie Wiślanym statek krzyżacki Kneiphof z 75-osobową załogą i żołnierzami zaciężnymi. W wyniku ataku Kneiphof wpłynął na mieliznę gdzie był ostrzeliwany i w końcu skapitulował. 9 kwietnia został odprowadzony do Gdańska i potraktowany jako zdobycz wojenna.

 

1794 – Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął uchwałę o budowie sześciu okrętów, które miały zostać trzonem tworzonej marynarki wojennej.

 

1900 – Zwodowano francuski krążownik pancerny Montcalm.

 

1943 - Brytyjski lotniskowiec eskortowy HMS Dasher zatonął po wewnętrznej eksplozji u wybrzeży Szkocji, w wyniku czego zginęło 379 spośród 528 członków załogi.

 

1980 - 123 osoby zginęły w wyniku runięcia na Morzu Północnym norweskiej platformy wiertniczej Alexander Kjelland.

 

28 marca

 

1933 – Pod Diksmuide w Belgii rozbił się samolot pasażerski Armstrong Whitworth Argosy II brytyjskich Imperial Airways; zginęło wszystkich 15 osób na pokładzie.

 

1943 – Brytyjski bombowiec zatopił na Morzu Śródziemnym niemiecki okręt podwodny U-77; zginęło 38 spośród 47 członków załogi.

 

29 marca

 

1941 – Kampania śródziemnomorska: zakończyła się bitwa u przylądka Matapan u wybrzeży Grecji; okręty marynarek brytyjskiej i australijskiej odniosły miażdżące zwycięstwo nad włoską Regia Marina.

 

1942 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwem Japończyków zakończyła się bitwa o Sumatrę.

 

30 marca

 

1899 – 105 osób zginęło po zatonięciu brytyjskiego parowca SS Stella u wybrzeży Wysp Normandzkich.

 

1916 - Niemiecki okręt podwodny SM U-33 zatopił na Morzu Czarnym rosyjski statek szpitalny Portugal; zginęło 115 członków załogi i pracowników Czerwonego Krzyża.

 

1957 – Wszedł do służby drugi amerykański atomowy okręt podwodny USS Seawolf.

 

31 marca

 

1866 – Wojna Chile i Peru z Hiszpanią: flota hiszpańska zbombardowała chilijski port Valparaíso.

 

1894 – Brytyjski statek pasażerski RMS Lucania zdobył Błękitną Wstęgę Atlantyku.

 

1909 - W stoczni w Belfaście rozpoczęto budowę Titanica.

 

1992 - Wycofano ze służby ostatni amerykański pancernik USS Missouri.

 

MORSKIE KALENDARIUM - 17 - 28 LUTEGO

17 lutego

 

1796 - urodził się Frederick William Beechey, brytyjski żeglarz, odkrywca (zm. 1856)

 

1864 - Wojna secesyjna: na redzie portu Charleston (Karolina Południowa) okręt podwodny Konfederatów H.L. Hunley przeprowadził pierwszy w dziejach udany atak na okręt wroga, należący do floty Unii USS Housatonic. W wyniku starcia obie jednostki zatonęły.

 

1867 - Pierwszy statek przepłynął przez Kanał Sueski.

 

1943 - Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-69 został ciężko uszkodzony brytyjskimi bombami głębinowymi, a po przymusowym wynurzeniu staranowany i zatopiony przez niszczyciel HMS Fame; zginęło wszystkich 46 członków załogi.

18 lutego

 

1944 - Na zachód od Pilawy najprawdopodobniej podczas zanurzania zatonął niemiecki okręt podwodny U-7; zginęła cała 28-osobowa załoga.

 

1944 - Wojna na Pacyfiku: Amerykanie zniszczyli japońską bazę morską na wyspie Truk w archipelagu Karolinów (17-18 lutego).

 

2010 - Pływający pod banderą Barbadosu żaglowiec SV Concordia przewrócił się i zatonął w trakcie sztormu u wybrzeży Brazylii. Wszystkie 64 osoby na pokładzie uratowano.

19 lutego

 

1695 - VII wojna wenecko-turecka: nierozstrzygnięta II bitwa morska pod Karaburun.

 

1819 - Brytyjski żeglarz William Smith odkrył Szetlandy Południowe w Antarktyce. Największą wyspę archipelagu nazwał Wyspą Króla Jerzego.

 

1860 - Brytyjski transatlantyk SS Hungarian rozbił się na kanadyjskiej wyspie Sable; zginęło wszystkich 205 osób na pokładzie.

 

1893 - Płynący z Liverpoolu do Nowego Jorku brytyjski statek pasażerski SS Naronic zatonął po zderzeniu z górą lodową na Atlantyku (według znalezionego później listu w butelce napisanego prawdopodobnie przez członka załogi), w wyniku czego zginęły wszystkie 74 osoby na pokładzie.

20 lutego

 

1835 - W wyniku trzęsienia ziemi o sile 8,2 stopnia w skali Richtera i wywołanego przez nie tsunami w chilijskim mieście Concepción zginęło około 50 osób.

 

1932 - Wszedł do służby okręt podwodny ORP Żbik.

 

1935 - Żona kapitana norweskiego statku wielorybniczego Caroline Mikkelsen została pierwszą kobietą, która postawiła nogę na Antarktydzie.

 

1971 - Wszedł do służby okręt hydrograficzny ORP Kopernik.

 

1982 - W gdańskiej Stoczni Północnej został zwodowany okręt hydrograficzny ORP Arctowski.

21 lutego

 

1905 - Zwodowano brytyjski transatlantyk RMS Carmania.

 

1907 - Brytyjski statek pasażerski SS Berlin zatonął podczas sztormu u wejścia do holenderskiego portu Hoek van Holland; zginęło 128 osób.

22 lutego

 

1909 - Amerykańska Wielka Biała Flota zakończyła rejs dookoła świata.

 

1940 - Bitwa o Atlantyk: podczas operacji przeciw brytyjskiemu rybołówstwu na Morzu Północym został omyłkowo zbombardowany przez własny bombowiec niemiecki niszczyciel Z1 Leberecht Maass, w wyniku czego zatonął. Zginęło 282 członków załogi, uratowano 60, z których jeden zmarł.

 

1943 - Niszczyciel ORP Burza i kanonierka USS Campbell zatopiły koło norweskiej wyspy Jan Mayen niemiecki okręt podwodny U-606.

23 lutego

 

1876 - Henryk Sienkiewicz wypłynął z Liverpoolu na transatlantyku SS Germanic w podróż do Ameryki Północnej.

 

1940 - Bitwa o Atlantyk: na Morzu Północnym brytyjski niszczyciel HMS Gurkha zatopił niemiecki okręt podwodny U-53; zginęło 42 członków załogi.

 

1942 - Wojna na Pacyfiku: japoński okręt podwodny ostrzelał rafinerię ropy w Santa Barbara w Kalifornii. Był to pierwszy japoński atak na obiekt na kontynentalną część USA.

24 lutego

 

1912 - Wojna włosko-turecka: w starciu pod Bejrutem krążowniki Giuseppe Garibaldi i Francesco Ferruccio zatopiły turecki okręt obrony wybrzeża Avni Illah i torpedowiec Ankara.

 

1931 - SS Niemen jako pierwszy polski statek handlowy przepłynął równik.

 

1942 - Radziecki okręt podwodny zatopił na Morzu Czarnym statek Struma z żydowskimi uchodźcami z Rumunii; zginęło 778 osób, ocalała jedna.

 

25 lutego

 

1940 - Bitwa o Atlantyk: brytyjskie niszczyciele zmusiły przy użyciu bomb głębinowych do wynurzenia niemiecki okręt podwodny U-63, którego dowódca nakazał przed oddaniem się załogi do niewoli jego samozatopienie.

 

1941 - Wszedł do służby niemiecki pancernik Tirpitz.

26 lutego

 

1852 - Brytyjski okręt wojenny HMS Birkenhead rozbił się na skałach u wybrzeży południowej Afryki. Spośród będących na pokładzie 638 osób, uratowało się 193.

 

1914 - Został zwodowany Britannic, bliźniaczy statek Titanica.

 

1916 - 930 osób zginęło na Morzu Śródziemnym po storpedowaniu francuskiego statku Provence II przez niemiecki okręt podwodny U-35.

27 lutego

 

1700 - William Dampier odkrył Nową Brytanię na Pacyfiku.

 

1916 - I wojna światowa: brytyjski statek pasażerski SS Maloja został zatopiony na kanale La Manche przez niemiecki okręt podwodny; zginęło 155 osób.

28 lutego

 

1844 - W wyniku wybuchu pocisku artyleryjskiego na pokładzie okrętu wojennego USS Princeton na rzece Potomak zginęło 8 osób, w tym dwóch członków amerykańskiego rządu. Eksplozję przeżył m.in. prezydent John Tyler.

 

1954 - urodził się Roman Pomianowski, polski kapitan żeglugi wielkiej (zm. 2006)

 

1960 - Został wycofany ze służby niszczyciel ORP Burza.

 

1969 - Do Gdyni powrócił ze swego ostatniego rejsu MS Batory.